Zaaien & Planten

Natuurtuin de Gatherhof in Vaassen is een prachtige plek waar alles samenkomt: bomen en struiken, bloemen en planten, honingbijen, hommels, putters en spinnetjes. Met wat extra tijd en aandacht kun je ook van jouw tuin of bijenstand een lustoord te maken voor de bijen. We geven in dit artikel tips voor drachtplanten met hoge nectar- en pollenwaarde en zoemen in op biodiversiteit.

Vitale bijen

Voor vitale bijen is het belangrijk dat er een grote variatie is van verschillende planten, die verschillende soorten stuifmeel voor de bijen leveren. En dat niet alleen in de zomer, maar van het vroege voorjaar tot het late najaar. Het is nu (begin april) een ideale tijd om bloemen voor te zaaien of te planten. Hier komen een paar tips:
- Kies zoveel mogelijk voor inheemse soorten en ecologisch geteelde zaden, bollen en planten.
- Dubbelbloemige soorten zijn bijna altijd ongeschikt, omdat bijen en hommels niet bij het stuifmeel kunnen komen. Zoek daarom de enkelvoudige bloemen uit.
- Richt je niet alleen op eenjarige bloemen en vaste planten. Vaak zijn heesters en bomen ook een goede voedselbron voor bijen. Die kun je ook gebruiken om de vliegroute van bijen af te bakenen.

Biodiversiteit

Een bijkomend voordeel van de diverse beplanting is dat er ook andere dieren en insecten worden aangetrokken. Denk hierbij aan lieveheersbeestjes, spinnen, hommels en kevers. Maar ook grotere dieren vinden hun plekje. Bijvoorbeeld egels, spitsmuizen en vogels. In onze natuurtuin zien we vaak puttertjes in de uitgebloeide planten zitten, die zaden van rode zonnehoed en zonnekronen opeten. Een prachtig gezicht! Verschillende plant- en diersoorten houden de natuur in balans. Een paar voorbeelden: het bodemleven houdt water vast, schimmels breken plantenresten af, bijen bestuiven gewassen, vogels eten insecten en vlinders halen nectar uit bloemen. Het sleutelwoord is biodiversiteit: de verscheidenheid van soorten. Biodiversiteit zorgt voor schoon water, vruchtbare grond, een stabiel klimaat en voldoende voedsel. Belangrijk voor bijen én mensen dus!

Nectar- en pollenwaarde

Bij drachtplanten voor bijen Is het belangrijk om te kijken naar de nectarwaarde en pollenwaarde van de plant. De nectarwaarde geeft aan hoe vaak de plant wordt bevlogen vanwege de nectar, dus hoe populair de plant is bij de bijen.
Voor bijen is de hoeveelheid nectar belangrijk, de kwaliteit en smaak ervan, de herkenbaarheid en de toegankelijkheid. Als een bloem veel nectar levert, maar de bijen kunnen er niet bij, dan is de nectarwaarde dus laag.
Voor de pollenwaarde geldt eigenlijk hetzelfde. Een plant met een hoge pollenwaarde wordt vaak bezocht door de bijen. Deze nectar- en pollenwaardes worden met cijfers aangeduid, waarbij N0 en P0 het laagst zijn en N5 en P5 het hoogst. Op de website www.imkerpedia.nl vind je een goed overzicht van de nectar- en pollenwaardes van verschillende planten.

Onze top-10

Onze natuurtuin is gevarieerd aangeplant met eenjarige bloemen, vaste planten en kruiden, heesters en (fruit)bomen. Hieronder vind je onze top-10 van goede drachtplanten, in willekeurige volgorde.

  • Wilg – vanwege het stuifmeel vroeg in het jaar, de aanvoer van vers stuifmeel is een eiwitbron voor de vele larven die de komende maanden geboren zullen worden.
  • Vuilboom –  bijen zijn gek op deze struik die bloeit van mei tot september, de langst bloeiende struik van West-Europa. 
  • Linde - alle lindesoorten zijn toppers qua nectar- en pollenwaarde. Een volwassen lindenboom biedt net zo veel voedsel voor insecten als een bloemenveld van één hectare groot.
  • Krokus – de lente is pas echt begonnen als je ziet dat een bij of hommel de hele bloem laat schudden. Om er vervolgens van top tot teen onder het stuifmeel weer uit te komen.
  • Prunus – de meeste prunussen (zoals kers of pruim) zijn goede nectar- en pollenplanten en leveren daarnaast nog heerlijk fruit.
  • Zonnekroon – ze geven heel lang bloemen, ook nog in september. Dat is belangrijk want in die tijd zijn er steeds minder bloeiende bloemen die als voedsel dienen voor de wintervoorraad van bijen en andere insecten.
  • Tijm – een prachtig gezicht om de honingbijen over de tijm te zien lopen. Tijm bevat de stof thymol, die goed is voor de luchtwegen en bekend is als middel tegen varroamijt.
  • Paardenbloem – uit onderzoek blijkt dat de paardenbloem bij heel veel bijensoorten in het menu zit. Het is zelfs een van de meest door bijen bezochte plantensoorten.
  • Phacelia – deze eenjarige groenbemester wordt buitengewoon veel door zowel honingbijen als hommels bezocht en wordt daarom ook wel bijenvoer of bijenvriend genoemd.

Ga je aan de slag en ben je op zoek naar potgrond, compost of tuinaarde? Wij zijn fan van Bio-Kultura. Dit komt bij een familiebedrijf uit Doorn vandaan, die op ecologische wijze potgrond, tuinaarde en mestcompost maakt. Sinds kort zijn we ook verkooppunt geworden. In de winkel de Werkbij Veluwe zijn de 40 liter zakken te koop en ook plantaardige voedingskorrels.

Welkom!

Wil je deze planten in het echt zien? Kom langs bij de natuurtuin van Imkerij de Werkbij in Vaassen. De tuin is altijd open (vrije toegang) en je kunt er een rondje lopen, onze bijen bekijken en een bakje koffie doen in het rustpunt de BeeBuzz. In onze winkel aan de overkant van de tuin kun je o.a. imkergereedschappen kopen. Heb je interesse om met je imkervereniging langs te komen voor een rondleiding en lezing? Mail naar Nienke@dewerkbij.nl of ga naar dewerkbij.nl/activiteiten.

 Terug naar het overzicht

Geschreven door:

Nienke Boone (Biodiversiteit ontwikkeling)